धौलागिरि खबर

लकडाउन, व्यवसायि र असार मसान्त ?

Hariyali Groups Pvt Ltd
Chadani auto head

लीलाराम गौतम
चैत्र ११ गते नेपाल सरकारले देश विदेश को अवस्था हेरि कोरोना कोभिड १९ को महामारी नियन्त्रण को उपाय स्वरूप लकडाउन लागू गरेको थियो । आज यो लेख लेख्ने समय सम्म लकडाउन ७५ दिन पुगि सकेको छ । यो दिन सम्म दुई हजार नौ सय जना भन्दा बढी सक्रमित नेपालमा देखिई सकेको छ । ११ जनाले ज्यान गुमाई सकेका छन । यसलाई सारशमा हेर्दा पछिल्लो १५ दिनमा करिव २००० जना सक्रमित देखियका छन शुरूका २ महिनामा करिब ३०० देखियका थिए । हामी नेपाली हरू सिमा नाकालाई केन्द्र विन्दु वनायर लक डाउनमा कडाई गरेको भय लाखौ विद्यार्थी सग जोडियको एस. ई परीक्षा सम्भव थियो । लाखौ विद्यार्थी हरूको ११ को परीक्षा पनि सम्भव थियो कि भन्ने मेरो वुझाई हो ? चिनवाट जहाजमा नेपाली ल्याउदा भारतमा रहेका अफ्ठ्यारोमा परेका नेपाली लाई आव्हान गर्न नसक्नु राज्यको अक्षमता हो । तर राज्य ले खतरा अवस्था देख्यो लकडाउन घोषणा गर्याे हामी अनुसाशित ढंगले आज सम्म लकडाउनको पालन गरिरहेका छौ । यसमा हाम्रो केही गुनासो छैन तर यत्रो नेपाल ठप्प भै रहदा यति सानो मुलुक भोलि कतै कम्वोडिया हुने त हैन अत्यन्तै चनाखो भयर सासकहरूले फेरि चोच्नु पर्ने वेला आयको छ । देशको सरकारि क्षेत्रमा काम गर्ने सिमित व्यक्तित्व हरूलाई त ठिकै होला ?
कसैलाई त कोरोना वडादशैभन्दा वडा वनेको होला । निजि क्षेत्रमा कार्यरत केही प्रभुत्व भएका व्यवसायी हरूलाई पनि केहि फरक नपर्ला उहाँहरूसग वर्षै बर्षका लागि केही चिन्ता छैन होला । तर यहाका करिव ९० प्रतिशत साना व्यवसायी, मध्यम वर्गिय, तथा निम्न वर्गीय परिवारहरू छन । उनिहरूको अवस्था आकलन गर्न नसक्ने भै सकेको छ । सानो लगानिमा व्यवसाय गर्ने व्यवसायि चौघेरामा परेका छन कतावाट फुत्त निस्कन सकिन्छ भन्ने चिन्ता छ । घरभाडा तिर्न नसक्ने अवस्था छ घरधनिले भाडाउठायर व्याज तिर्ने सपना सपनै भयको छ । जेठ १५ गते नेपाल सरकार वाट आ. व २०७७र२०७८ का लागि वजेट ल्याईसकेको छ तर निजि क्षेत्र वध्यम र निम्न वर्गलाई काग लाई वेल पाक्यो हर्ष न विस्मात भयको छ । निजि क्षेत्र लाई निरास वनाउने वजेट आयको छ । उधोग व्यवसायिलाई सपोट गर्ने वजेट आईरहेको छैन । कम्तिमा वाणिज्य दर्ता गर्दा राखेको पुजिलाई आधार मानि सहुलियत कर्जा ल्याउन सकेको भय देशभरका सम्पुर्ण व्यवसायिलाई राज्य छहै भन्ने आभास हुनेथियो । यस्तो महामारिमा गरिवका चुल्हो वाल्न राज्यले सक्नुपर्छ ? तर कदमकदाचित यस्तो अवस्था देख्न सकियन । लकडाउन पछाडिको चैत्र मसान्त राज्यले असार मसान्तसम्म छुट दिने भन्दाभन्दै पनि वैक वितिय सस्थाहरूले दुभिदात्मक कुरा ल्याई ग्राहकहरू प्रति खेलवाड गरिरहेको छन वैक विच्छेका फरक नियम छन ।
कुनै ऋणमा छुट कुनै ऋणमा लुटको नीति वैक वितिय सस्थाको देखियको छ । चैत्र मसान्तमा नै किस्ता व्याज तिर्न ताकेता गरेका सस्था अब असार मसान्त लाई पक्कै आक्रामक तरिकाले असुलिमा आउने छन । सर्वसाधारण साना व्यवसायिकाआउने श्रोतमा ढोका बन्द भयका छन । कोभिड १९ को मापदण्ड मा वजार लाई केही चलायमान गराऔ भन्ने हाम्रो माग हो ।तर यो माग मागमा मात्र सिमित भयको छ । जिल्लाको सर्वदलिय भेलामा यसको केहि प्रभुत्व व्यक्तित्व वाट यो मागको सुनुवाई हुन सकेन। यो विडम्बना हो जिम्मेवार प्राप्त व्यक्तित्व वाट सम्वन्धित जिल्ला चलायमान गराउन चासो नदेखाउदा हामी निरास वनिरहेका छौ । यसै सम्बन्धमा नेपाल उधोग वाणिज्य महासघ आन्दोलन को तयारिमा लागेको छ हामी त्यसको समर्थन गर्दछौं । परिस्थितिको गाम्भिर्यता लाई वुझि वैक वितिय सस्थाहरू यो वर्ष असार मसान्तलाई वैक वितिय सस्थाहरूले ग्राहक सु( सरक्षणको निती ल्याउन जरूरि छ। अर्को तर राज्य व्यवसायि माथि निरीह भयर अगाडि वढिरहेको छ कोठामा बन्द गरिराखेर कर तिर भनी सुचना प्रकाशित गरेको छ । जसले सारा व्यवसायि चिन्तित भयका छन कम्तिमा लकडाउन खोलेको १ महिना पछि कर व्यवस्थापन गर कर तिर भनेपनि केही सान्तोना त मिल्ने थियो ढोका थुनेर विरालो लखेटन खोज्दा आफैलाई पनि चिथोर्न सक्छ वेलैमा सजकता हुनेकी ? यो आर्थिक वर्ष लाई वैकले ग्राहक सुरक्षण वर्ष सरकारले व्यवसायी सरक्षण वर्षको रूपमा नीति ल्याउन नितान्त जरूरि छ राज्यको ध्यान पुन त्यसतर्फ केन्दितहोस अस्तु । लेखक म्याग्दी उधोग वाणिज्य सघका महासचिव हुनुहुन्छ

Dhakal lab
प्रतिक्रिया दिनुहोस
Loading...